| La
fola dal zavateñ
Quand Nôster Sgnaur
al giræva al mand cun i sû dagg'
apostol, al s' truvò una sîra
in mæz a la campâgna sainza
savair dovv l'arêv psò andær
a durmir. Mo in cal mainter ch' i stæven
a pinsær in che môd j arên
psò fær par truvær qualcdoñ
ch' i dess d' aloz, i vésten luntan
luntan una lumeñna e, sainza dir
nè tant e nè quant, is avviôn
sobit da cla banda par vadder cus a j era.
E quand i fonn là, i vésten
che la lus la vgneva fôra da la fnæstra
d'una casuplatta d'un pôver zavateñ,
ch'al tgneva impiæ la lomm parchè
al lavuræva anch ed nôt par
ciapær un qualch baiôch tant
da tirær inanz a la mei.
I batenn a la pôrta, e al zavateñ
ai fè sobit bôna zîra,
mo quand al sintè cus i vlêven,
l' arspaus ch' l' era un pôver diævel
ch' viveva da par lò e ch' al n'
aveva che un læt a sô dispusiziañ.
J apôstol sintand acsè, is
cunsiôn tra d' laur un mumaint e po
j i dessen: ? Va bain, al læt al servirà
pr' al nôster superiaur, ch' l' è
quast que, e nuæter a durmirain com
as pôl a sêder so pr' una scrâna
o svultæ in tæra.
E acsè i fenn.
Mo San Pîr, vdand che al zavateñ
al turnæva a mettres a lavurær,
al pinsò ed tgnîri cumpagnî,
e acsè, tra un dscaurs e cl' æter
ai dess chi l' era cl' ômen ch' era
andæ a durmir int al sô læt,
e al le cunsiò, parchè al
psess salværs l'anma, d'andæri
a dmandær una grazia.
- Oi, arspaus al zavateñ, ai vâgh
vluntira, me.
- E cus' i vût dmandæri? dess
San Pîr.
- Ai dmandarò la grazia ed psair
saimper venzer totti el vôlt ch' a
zugarò.
E sainza lassær a San Pîr al
taimp ed rimproverærel com al s' meritæva,
l' andò a dsdær Nôster
Sgnaur e l' avè la grazia.
San Pîr però l'êra avanzæ
dscuntaint ed sta fazanda, sicchè
turnand dapp poch a ciaccarær, al
turnò a dir al zavateñ che
bisugnæva ch' al zarcâs ed salværs
l' anma, e ch' l' era anch a taimp par dmandær
un' ætra grazia.
Al zavateñ tott cuntaint an s' al
fè brisa dir dau vôlt, al turnò
int un sælt dlà, da Nôster
Sgnaur, e l'utens la grazia, ed psair campær
tarsaint ân.
Sintand una matîria ed sta fâta,
a San Pîr ai veins so la bozzra e
al dè una gran lavæ ed tæsta
al zavateñ. Mo sicomm l' era un bañ
umâz, ai turnò a dîri
ch' ai saveva d'mæl d' vaddrel andær
a l' infêren e che s' al vlêva
salværs al psêva dmandær
una terza, e ultma grazia.
E al zavateñ, fagand come chelj æter
vôlt, al dmandò che tott quî
ch' j andæven a magnær i fîgh
int al sô ôrt, j avanzâsen
invatta a l' âlber fenna a tant ch'
ai fóss pærs a lò. E
anch sta grazia l' ai fo cunzæsa.
A la mateñna, al Sgnaur al s' livò,
e dapp avair ringraziæ quall ch' j
aveva dæ da durmir, al turnò
a girær pr' al mand insamm ai sû
cumpagn. Mo al n' era, a s' pôl dir,
gnanch luntañ zaint pâs, che
al zavateñ, tott in svarzura, l'
andò sobit a l' ustarî a fær
una partida a trisæt e, com as pôl
bain immazinær, al la vinzé.
E da cal dè, la furtoñna dal
zugh l' an l' abbandunò piò,
sicchè dapp puch ân, a forza
ed venzer, al dvintò al piò
gran sgnauri dal sô paiais. Al cumprò
di sît, al fabbricò del cà,
al mess so carôza e cavâl, e
al campò tarsaint ân feliz
e cuntaint.
Me quand i tarsaint ân i fonn cumpè,
al zavateñ al sintè bâtter
a la porta. L'era la Môrt che, stand
ai pât cunvgnò, l' al vgneva
a tôr par purtærel a cl' æter
mand.
Sta brotta impruvvisæta l'an piasè
gnent afât al zavateñ ch' l'
aveva anch vojja ed campær un pzulatt,
sicchè al dess a la Môrt: ?
Lâsa bain che premma ed vgnir vî
a metta a post pulîd i mî affæri,
e te in st' mainter t' om stæ d' asptær,
va bain a magnær di fîgh so
par cl' âlber ch' è là
zà int l' ôrt. T' sintræ
com j eñ boñ. Me a veggn sobit.
La Môrt, ch' l' era in bôna
faid, l'andò so par l'âlber,
mo dapp ch' l' avè fât una
bæla spanzæ ed fîgh, l'
an fo piò bôna ed turnær
zà, e in st' môd, al zavateñ
al psè viver tranquillamaint æter
tarsaint ân.
Mo sicomm la vciâja l' ai cminzippiæva
a dær fastidi, e l' era oramai stoff
ed stær al mand, un bæl dè
al fè vgnir zà da l' âlber
la Môrt, digandi ch' l' era prant
a andær con lî. E la Môrt
l' al cundusè sobit a l' infêren.
Appanna che al Diævel ai vest arrivær,
l' andò incañter al zavateñ,
e tott arrabè al j i dess: - Ah ti
po que, brott assasseñ! Par causa
tô, l' è tarsaint ân
che incioñ môr piò e
i mî intaræs i vañ a
la strapî, parchè incioñ
veñ piò a stær ed cà
que zà da me. Veñ pur dainter,
che adæs e t' ajost pr' el fæst!
- Calma, calma. arspaus al zavateñ,
aspæta pur un mumaint. Me a j ho un
patrimoni ch' an so a chi lassærel,
parchè int la furia ed vgnir vî,
am sañ dscurdæ ed faer tstamaint.
Vût faer una partida a scôpa
cun me? S' a pêrd, el mî sustanz
j en el tau, s' a venz a farain a mæz.
Sta proposta la piasè dimondi al
Diævel che, master com l' è
in tott i zugh, l' era sicur ed venzer,
sicchè al fè la partida, mo
al la pêrs.
A vadder un quæl cumpagn, ai veñs
una fotta acsè granda, ch' al s'
mess a biastmær com un tûrch,
e al vôls replicær la partida,
zugandes onna ed chelj ânom ch' l'
aveva lè da lò, a l'infêren,
e al pêrs anch qualla. Po, sicomm
al s'intignò a seguitær al
zugh, e a in pêrs æter óng',
onna drî a cl' ætra, int un
mumaint ed furaur, al ficcò fôra
da l' infêren al zavateñ cun
el dagg' ânom adannæ ch'al j
aveva veñt, e l'assrò al purtañ,
mittandi tant ed cadnâz.
Quand al zavateñ, ch' al s'era salvæ
da l' infêren acsè a bañ
marcæ, al s' truvò in mæz
a la stræ, al taccò a pinsêr
ai cæs sû. Cusa psêvel
fær adæs cun chi dagg' cumpagn
ch' l' aveva drî? Que bisugnæva
tôr una risoluzian pr' en avanzær
dal tott sainza cà, e dett e fât
al dezidè d' andær so in Paradîs
da San Pîr. ? Quall al m' acgnoss
da un pæz, al pinsò in cor
sô, e l' è sicur ch' am tûl
dainter.
Mo San Pîr, arcurdandes totti el matîri
e el buzaræt che cal bæl uriginæl
l' aveva fât, ai dess stiæt
e natt che in Paradis an j era piò
sît par lò, parchè al
n' aveva vlò dær a maint ai
sû cunsei, e an s 'era brîsa
salvæ l'anma.
- Cuss' è stæ? arspaus al zavateñ,
en tirædi megga fôra del stori.
Quand vo, cun i vûster cumpagn, a
vgnessi una nôt a cà da me
a dmandærom d' alôz, me, par
quant a foss un puvratt e an avess brîsa
trop sît, av tols dainter vluntira,
sainza fær tant cuncoñ. Am
pær che adæs che me, cun stel
dagg' ânom ch'em veñnen drî,
av dmand l' istassa cossa, an avædi
brîsa da fær al schizignaus
par lassærom fôra da l'oss.
Andain pûr, dezidîv e avrî
la pôrta. An farî che la pært
dal vôster dvair!
|